İlyas Ermiş

Sivil toplum yazıları (5)

      Osmanlı modernleşme çabaları sivil toplum oluşumunu olumsuz yönde etkileyen çabalardır. Modernleşme çabalarıyla birlikte o güne kadar var olan farklılığa dayalı toplum yapısı görünür olmaktan çıkmıştır. Osmanlı modernleşmesi, esas itibariyle sivil toplum açısından isabetli olmayan bir tercihtir.   Osmanlı modernleşme çabalarının devleti kurtarmak gibi tek bir amacı vardı. Bu çabanın öncülüğünü de batıda eğitim görmüş entellektüel bürokrat kesim ...

Devamını Oku »

Sivil toplum yazıları (4)

      Osmanlı’nın toplumsal yapısı dikkatle incelendiğinde, hayli zengin ve son derece farklı sivil toplum unsurlarına sahip olduğu rahatlıkla görülecektir. Öyle ki bu sivil toplum unsurlarının hemen her biri, neredeyse bir başına sivil toplumun gelişimine temel teşkil edebilecek unsurlardır aynı zamanda. Milletler sistemi, eşrafın lonca örgütlenmeleri, vakıflar ve tarikatlar, hemen ilk elde akla düşen sivil toplum unsurları olarak sayılabilir. ...

Devamını Oku »

Sivil toplum yazıları (3)

  Sivil toplum, devletin şekillendirmediği alanı, yani politik toplumun dışında kalan alanı ifade eder. Bu noktada sivil toplumu, sivil toplum yapan iki önemli değerden söz etmek durumundayım. Bu değerlerin biri otonomi, diğeri ise farklılıktır. Sivil toplumun olmazsa olmazı olan bu değerler, aynı zamanda sivil toplumu devlet karşısında meşru / tanınır ve haklı kılan değerlerdir. Modern dünyada klasik sivil toplum tanımlarının ...

Devamını Oku »

Sivil toplum yazıları (2)

  Birinci sektör olarak anılan özel sektör, doğası gereği kar amacı güder ve kendi kendini finanse ederek faaliyetlerini yürütür. İkinci sektör olarak adlandırılan kamu sektörü de, büyük oranda vatandaştan topladığı kaynaklarla finansman sağlayarak hizmet üretmeye çalışır. Üçüncü sektör olan sivil toplum ise, her ikisinden de farklı olarak tamamen gönüllü faaliyetlerde bulunur. Dünyanın her tarafında ve bütün toplumlarda, bu sektörlerin her ...

Devamını Oku »

Sivil toplum yazıları (1)

Sivil toplumun tarihini 12. yy. sonlarına kadar götürebiliriz. Bu tarihten itibaren Batı Avrupa’da gözlemlenen ekonomik ve ticari hareketlenmeler, sivil toplumun gelişmesine temel teşkil eden hareketlenmeler olarak kabul edilir. Pazar ekonomisinin gelişmesi, paranın kullanım alanının genişlemesi, zenginliğin artması, özel mülkiyetin yaygınlaşması ve farklı hayat biçimlerinin ortaya çıkması, Batı Avrupa’da sivil toplumun gelişmesine temel teşkil eden olaylar olarak kabul edilir. Ortaçağın sosyo-ekonomik ...

Devamını Oku »

Modern zamanların anakronik halleri

  Selefiye kavramı Arapça se-le-fe kökünden türeyen bir sözcüktür. Geçmiş nesiller anlamına gelen selef kelimesine dayanır. Burada kastedilen geçmiş nesiller, İslam’ın ilk üç neslidir. Selefiler bu ilk üç neslin (Sahabe-Tabiin-Tabee Tabiin) temel kaynağa en yakın kaynak olduğunu düşünürler. İslam düşünce tarihi içinde muhafazakâr kanadı temsil eden selefiler, daha ziyade akıl karşıtı / dışlayıcı tavırları ve dar kalıplar içinde kalan fikri ...

Devamını Oku »

Doğu’nun ortasında insan olmak

  İslam dünyasında bugün itibariyle var olan dini / siyasi oluşumların temel algılarına / ana temalarına ve söylemlerine dikkatle bakıldığında, neredeyse tümünün tarihin belli kesitlerinde yaşanmış, kimi tarihi olayların şekillendirdiği konular ekseninde hareket ettiği rahatlıkla görülür. Bu kadim coğrafyada son zamanlarda yaşananları doğru anlayabilmek için, olayların hangi anlayış ekseninde geliştiğini ve faillerin hangi fırka veya mezhebin ölçütleriyle hareket ettiğini bilmek ...

Devamını Oku »

IŞİD ISIS ISIL DAİŞ

  Ebu Musa Ezzerkavi tarafından ABD’nin Irak’ı işgal etmesine tepki olarak 2003 yılında Cemaatüd Tevhid vel Cihad adıyla bir örgüt kuruldu. Bu örgüt daha sonra 2004 yılında El Kaide örgütüne katılarak Irak El Kaidesi ismini aldı. 2006 yılında Irakta bulunan sünni gruplarla birleşerek mücahitler konseyini oluşturdu. 2014 yılında da Irak’ın kuzeyi ve Suriye topraklarının bir bölümünde İslam devleti kurduğunu ilan ...

Devamını Oku »

Ötekinin adı

  Dünya üzerinde geniş ve yaygın bir kullanıma sahip olan Terör kelimesi, köken olarak Fransızca bir kelimedir. Sözlük anlamı itibariyle korku / korkutma anlamlarına gelir. Uluslararası siyaset arenasında terörün neredeyse 100’e yakın tanımı var. Ama hepsi birbirinden ayrı, hepsi birbirinden farklı tanımlardır bunlar. Bugüne değin üzerinde ittifak edilmiş, evrensel kabule mazhar olmuş, herkes için bağlayıcı olan bir terör tanımından söz ...

Devamını Oku »

İnsan hakları ne işe yarar?

Yeryüzünün en kadim / en önemli / en ciddi sorunu, hiç kuskusuz temel hak ve hürriyetler sorunudur. Denilebilir ki, hak ve hürriyetler meselesi, yeryüzünün en çok konuşulan ama en az anlaşılan, ya da en çok konuşulup yazılmasına rağmen, en çok yanlış anlaşılan meselesidir. Neredeyse bütün bir insanlık tarihi boyunca, iktidar gücünü elinde tutan yönetici elitlerin, temel insan hak ve hürriyetlerini ...

Devamını Oku »