Döviz Kuru Dalgalanmalarına Önlem Olarak “Tobin Vergisi”

Son günlerin en önemli konusu 24 haziran seçimlerini bile geride bırakan , dolar kurunun aşırı artarak 5 TL ‘ye yaklaşması oldu.

Amerikan  Merkez Bankası FED ‘in faiz artışı kararı doların seyrini  anavatanına çevirmesiyle özellikle Türkiye ve Arjantin gibi gelişmekte olan ülke para piyasalarını olumsuz etkiledi.

Buna birde spekülatif amaçlı alım satımlar eklenince dolar tarihi bir zirve yapmış oldu.

T.C. Merkez Bankasının  3,00 puan fazi artış kararı almasıyla piyasalar biraz rahatlatmış gözüküyor. Faiz artışı hamlesiyle 4,92 seviyelerine kadar çıkmış olan dolar kuru 4,57 seviyelerine kadar düştü.

Yazımı yazdığım andaki dolar kuru ise 4,70 TL seviyesindeydi.

 

Peki dolar neden bu kadar yükseldi?

Dış piyasalarda artan dolar kuru Türkiye’de artmaya başladığında;

– Dolar borcu olan firmalar, kurun daha da artacağı endişesiyle bir an önce dolar almaya başladılar,

–  Elinde TL nakiti olanlar dolar fiyatının sürekli artmasından dolayı kar amaçlı alımlarını arttırdılar,

–  Seçim atmosferine giren Türkiye ‘ye ekonomi üzerinden baskı unsuru oluşturmak isteyen yabancı yatırımcılar (!) spekülatif alım ve satımlara hız verdiler ve sonunda dolar kuru tarihi bir zirve yapmış oldu.

Ve böylece piyasalarda psikolojik etki ile bir kaos ortamı oluşturmaya çalıştılar.

Faiz lobisi ilk etapta istediğini almış oldu.

 

Peki bundan sonra ne yapılabilir?

Bir iktisatçı, olarak literatürde “Tobin Vergisi” olarak adlandırılan spekülatif döviz işlemlerine vergi konusunu  tartışmamız gerektiği inancındayım.

Piyasalarda ki olumsuz havayı dağıtmak  döviz kuru dalgalanmalarına son vermek, finans piyasalarına istikrar sağlamak için bu gibi sistemleri  devreye sokmamız gerekiyor.

Bu vergi, özellikle böyle kırılgan bir dönemde hesapsız alım satım işlemlerine bir çeki düzen verebilir.

Tobin Vergisi Nedir?

Nobel ekonomi ödüllü Amerikalı İktisatçı James Tobin, 1970’li yıllarda konuyu gündeme taşımış ve döviz kurlarında dalgalanmaya neden olan kısa dönemli  döviz işlemleri üzerine düşük oranda bir (% 0,1-%0,2 oranında) vergi konulmasının spekülatif amaçlı döviz alım-satımını sınırlayacağını öne sürmüştür.

Düşük oranda alınacak bir verginin, işlem sıklığı arttıkça vergi yükü artacağından , spekülatif işlemleri azaltacağı, kurlara istikrar kazandıracağı ve uzun vadeli yatırımları teşvik edeceği belirtilmektedir.

Sıcak paranın alım satım işlemlerine vergi koymayan diğer ülkelere kayabileceği için, bazı ekonomistler bu sistemi avantajlı olarak görmemişlerdir.

Araştırdığımızda bu sistemi,  Brezilya’nın belirli bir dönem (2009-2014 arası) uygulayıp gereken başarıyı yakaladıktan sonra koymuş olduğu % 2 oranındaki vergiyi kaldırdığını görüyoruz. Bizde özellikle böyle zamanlarda bu gibi tedbirleri devreye sokabilir, sonuç alındıktan sonra da devreden çıkarabiliriz.

Döviz kurlarındaki aşırı artışlarını önlemek için tek çarenin  TC Merkez Bankası’nın faiz arttırması olmaması lazım.

Türkiye de, “Tobin Vergisi” veya  buna benzer sistemleri araştırıp biran önce döviz kurlarında ki bu aşırı dalgalanmaları önleyecek bir yapıyı oluşturmak zorundadır.

 

VERGİ ve SGK TAKVİMİ

 

28/05/2018         Nisan 2018 KDV Beyanı ve Ödemesi

28/05/2018         Nisan 2018 Muhtasar Beyanı ve Ödemesi

31/05/2018         Nisan 2018 Form Ba/Bs Bildirimi

31/05/2018         2017 Yılı Vergi Levhalarının Oluşturulması

31/05/2018         Mayıs Bağkur Prim Ödemesi

31/05/2018         SGK Prim Ödemesi

31/05/2018         Emlak Vergisi 1.Taksit Ödemesinin son günüdür.

 

 

 

 

İlginizi Çekebilir

“Eşit olmayan koşullar”

Seçimleri kaybedeceklerini bal gibi biliyordu ya yine de ısrarla kazanacaklarını öne sürüp duruyordu. İkinci tura ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir