Çocuğunuzun gözlerine iyi bakın

Çocuklarımızın sözlerine, oynadıkları oyuna, yedikleri besinlere baktığımız gibi dünyayı nasıl gördükleriyle de ilgilenmeliyiz. Bazı bebeklerde doğum sonrası fark edilen ve aile büyükleri tarafından fark edilen şaşılık, “zamanla geçer” denilerek ihmal edildiğinde kalıcı hale dönüşebiliyor.

Erken yaşlarda müdahale edildiğinde ise şaşılıktan kurtulmak mümkün. Görme duyusu doğduktan sonra gelişmeye devam eder ve gelişimini 5-7 yaşlarında tamamlıyor. Şaşılık ve göz tembelliğinin erken yaşlarda teşhis ve tedavisi de büyük önem taşıyor.

Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Hüseyin Dundar, “Gözlerde kayma oluşmasında birçok faktör rol oynayabilir” diyor ve şaşılığın sebeplerini anlatıyor: “Annenin hamilelik döneminde geçirdiği hastalıklar, zor ve uzamış doğum, bebeğin gelişiminde yetersizlik, erken doğum gibi hamilelik ve doğuma bağlı sorunların yanında gözün kırma kusurları (yüksek hipermetropi ve miyopi, iki göz arasında yüksek fark), kornea anomalileri, göz kapak anomalileri,konjenital katarakt,göz tümörleri gibi göz dibinde net bir görüntünün oluşmasını engelleyen durumlarda da ortaya çıkabilir. Ayrıca şaşılık için genetik yatkınlık da söz konusudur. Ailede gözünde kayma olan varsa, çocuklarda şaşılığın görülme ihtimali artmaktadır. Mental gerilik, hipo ya da hipereksitabilite, spastisite ya da göz hareketlerini kontrol eden beyindeki görme bölgesinin işlev yetersizlikleri bir diğer sebeptir. Şaşılığa yatkınlığı olan bir çocukta gözdeki kayma, ateşli bir hastalık veya bir travma (düşme, ameliyatlar, kazalar) sonrası başlayabilir. Gözümüzü hareket ettiren 6 kas, beyinden gelen 3 sinir tarafından uyarılır. Bu sinirlerde oluşan felçler de gözde kaymalara neden olabilir. Bu sinirlerin felçlerinde en önemli sebep kafa travmaları, ateşli hastalıklar, şeker hastalığı ve hipertansiyon gibi sistemik hastalıklardır.”

Şaşılığın her yaşta görülebileceğini söyleyen Dundar, yalancı şaşılık hakkında da konuşarak şu bilgileri aktardı: “Şaşılık toplumda yüzde 2-4 sıklıkta görülür” diyen Op. Dr. Hüseyin Dundar, “Şaşılık her yaşta görülmekle beraber ilk 3 ayda göz kaslarının gelişiminin tam olmamasından kaynaklı bu süreçte ara sıra olan kaymalar yanıltabilir. Ama ‘İnfantil ezotropya’ belirgin bir şaşılık türü olup ilk 6 ayda görülür ve tedavisinin geciktirilmeden yapılması gerekir. Bebeklerde sık olarak izlenen burun kökü basıklığı özellikle yan bakışlarda içe kayma izlenimi ortaya çıkarabilir ve bu durum ‘yalancı şaşılık’ olarak adlandırılır. Yüz asimetrisi ve göz kapağı anomalilerinde de görülebilen bu durum tedavi gerektirmez.”

Çift görme, bulanık görme gibi etkileri olan göz hastalıklarının erken yaşta fark edilmesi, çocuğun okul yaşında akranlarıyla iletişimini de akademik başarısını da etkiliyor: “Bulanık görme, çift görme, baş ağrısı gibi şikayetler ile gözde paralelliğin kaybolması, ışıklı ortamlarda özellikle bir veya her iki gözü kısma, başın veya yüzün bir tarafa çevirme-eğme eğilimi bulgular şaşılığın en önemli belirtileridir. Belirgin kaymalar dışarıdan bakıldığında rahatlıkla fark edilir. Düşük miktarlardaki kaymalar ise ailenin gözünden kaçabilir. Ambliyopi (göz tembelliği) ile sonuçlanabilecek bu durum bu yüzden geç tanı alabilir. Görme duyusu doğduktan sonra gelişmeye devam eder ve gelişimini 5-7 yaşlarda tamamlar. Erken çocukluk döneminde tedavi edilmeyen göz kusurları kalıcı görme hasarlarına yol açabilir. Şaşılık gibi göz tembelliğine yol açan tüm hastalıkların erken teşhisi çocuğun sosyal ve mental gelişimi için hayati öneme sahiptir.”

Şaşılığın türüne göre tedavi yöntemi belirlendiğini anlatan Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Hüseyin Dundar’ın çocuklar için uygulanan tedavi yöntemlerine dair verdiği bilgiler ise şunlar: “Kırma kusurları eşlik eden bazı şaşılık tiplerinde gözlük kullanımı ile tamamen veya kısmen kayma düzeltilebilir. Bu yüzden tedavinin ilk basamağı çocukta gözlük ihtiyacının doğru bir şekilde tespiti ve düzeltilmesidir. Göz tembelliği eşlik ediyorsa muhakkak göz kapaması, damlalar veya özel gözlüklerden yararlanılıp tedavi edilmesi gerekir. Göz tembelliği tedavisinde sıklıkla hem ucuz, hem kolay, hem de uygun yapıldığında yan etkisi olmadığından göz kapaması yapılır. Burada sağlıklı göz çocuğun yaşına, şaşılığın derinliğine ve göz tembelliğinin derecesine bağlı olarak belirlediğimiz sürede göz pedleri ile kapatılır. Bu süreçte çocuk gözlüklerini de takıp bilgisayar oyunları, resim çizme gibi tembel gözünü çalıştıracak etkinliklerde bulunur. İlk 7 yaşın göz tembelliği için kritik dönem olduğunu ve erken tedavi edilmezse ileri yaşta tedavisinin olmadığını tekrar hatırlatmak gerekir. Gözlük ile düzelmeyen hastalarda göz kaslarına cerrahi müdahale yapılır. Ameliyatta şaşılık türüne göre kas gücü artırılır, azaltılır veya vektör yönü değiştirilir. Erişkin döneminde çıkan şaşılıklarda sıklıkla çift görme olur. Genelde 3-6 ay içinde düzeleceğinden prizmatik gözlükler veya botokstan yararlanılıp çift görme tedavi edilir. Eğer uzun süreli bir şaşılık varsa cerrahi müdahale yapılabilir.”

Çocuklarınızın gözlerine severek, anlayarak, dinleyerek ve değer vererek bakın.

Çocuklarınızın gözlerine, onların sağlığı için atacağınız her erken adımın yaşam kalitesinin arttıracağını bilerek bakın ki onlar da yarınları daha iyi görebilsinler.

YORUM EKLE

banner19

banner8