CHP’nin yok ettiği mescit ortaya çıktı!

Cumhuriyet Halk Partisi’nin toplum üzerinde uyguladığı baskı, şiddet ve sansürlerin ayyuka çıktığı 1926-1950 yılları arasında; cami ve mescitlerin satışa çıkarılıp, yok olmasına yol açtığı ibadethanelerle ilgili tartışmalar sürerken, Bursa Hanlar Bölgesi Projesi kapsamında yapılan yıkımların ardından CHP zihniyetinin yok ettiği Sağrıcı Sungur Mescidi’nin kalıntıları ortaya çıktı. CHP’nin yok edip üstüne bina yaptırdığı mescidin kalıntılarının yeniden ihya edilmesi planlanıyor. 

CHP’nin yok ettiği mescit ortaya çıktı!

Türkiye’de CHP’li baskı rejiminin inanç ve kültürümüze ters bir yaşam empoze ettiği dönemde, özellikle dini yapıları yok etme çabası, ülkenin geçmişinden gelen bir çok tarihi ve manevi değerin yok olmasına neden oldu. Yıllar geçtikçe toprağın altına gömülen bu eşşiz eserlerin bir kısmı gün yüzüne çıkarken, yapılan zulmün boyutları da gözler önüne seriliyor. Bunun son örneği Bursa’da yaşandı. 


TARİHİ HANLAR BÖLGESİ PROJESİ İLE AÇIĞA ÇIKTI
Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi Çarşıbaşı Kentsel Tasarım projesinde Kızılay, Merkez Bankası ve İşkur binalarının ardından, Pirinç Han'ın arkasında bulunan yaklaşık 350 yıllık Esir Dede Türbesi etrafındaki 15 dükkanın da yıkımı tamamlandı. İşte bu yıkımların ardından yapılan temizleme çalışmalarında Sağrıcı Sungur Mescidi’nin kalıntılarına ulaşıldı. CHP tarafından satılarak yok edilen eserlerden biri olan Sağrıcı Sungur Mescidi’nin kalıntıları, yaşanan zulmün boyutlarını da ortaya serdi. 


TÜRBENİN ETRAFI AÇILDI
Bölgede etap etap devam eden çalışmalar kapsamında, Pirinç Han'ın hemen arkasındaki Bursalı Esiri Mehmet Efendi olarak bilinen 40. Osmanlı şeyhülislamına ait türbenin etrafını saran 15 dükkanın yıkımı da tamamlandı. Türbe etrafında toplam 290 metrekarelik alan açılırken, proje kapsamında açılan alan da 1740 metrekareye ulaştı. Son yapılan yıkımlar ile 1681 yılında yaşamını yitiren Esiri Mehmet Efendi'nin ölmeden önce yaptırdığı yaklaşık 350 yıllık türbe de gün yüzüne çıkmış oldu. Hemen Türbenin yan tarafındaki Sağrıcı Sungur Mescidi ile ilgili kalıntıların ortaya çıkması ise ayrı bir heyecan oluşturdu.  İpek Hanı arkasındaki türbe yapı sağrıcı esnafından Sungur adlı birine ait olduğu sanılmaktadır. Duvarları tuğla ve taşla işlenmiş, dikdörtgen planlı, üzeri çatı ile örtülü bir yapıdır. Giriş kapısı kuzeyde yer alıyor. Günümüzde Bursa Müzesi’nde bulunan ve Sağrıca Sungur’a ait olduğu öne sürülen mezar taşında, dört satır halinde sekiz dize kayıtlıdır. Bursa’da sürgün yaşamı süre Şeyhülislam Esiri Mehmet Efendi de öldüğünde, bu mescidin haziresinde gömülmüştü.


KURUL VARLIĞINI TESCİL ETMİŞTİ
Kültür ve Turizm Bakanlığı Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 2020 yılında Bursa’da yaptığı toplantıda, burada mescidin olduğu kabul edilerek, tescili yapılmıştı. İşte o kurul kararı şöyle, “Koruma amaçlı imar plan notlarındaki ''Yayınlarda belirtilen Sarıca Sungur Mescidinin mevcut Sanca Sungur Türbesi yakınlarında olduğu anlaşıldığından, burada yapılacak meydan düzenlemesinden önce Müze Müdürlüğü denetiminde temel araştırması yapıldıktan sonra elde edilecek bilgi ve belgelerin Kurula iletilmesi gerektiği ve Etaplandırma da tüm yeni yapılanma temel kazı çalışması Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğünce görevlendirilecek uzmanlar denetiminde yapılarak sonuçlarının değerlendirilmeden ruhsat verilemeyeceğine'' hükmü doğrultusunda, mal sahiplerinden muvafakat alınması kaydıyla temel araştırma kazısı yapılarak sonuçlarının iletilmesine karar verildi.”


YÜZLERCESİ YA KAPATILDI YA YIKILDI
CHP’nin tek parti döneminde1950’ye kadar 513 cami; 327 cami arsası, bin 70 mescit satıldı, türbeler, darüşşifalar, imaretler ve mezarlıklar talan edildi. Sultanahmet ve Bursa Alacahırka camileri de barınak yapıldı. CHP’nin tek başına iktidar olduğu 1940-1950’li yıllarda çok sayıda cami kapatıldı. Yıkılmayan camiler CHP’li işadamları tarafından satın alınarak işyeri, depo ve imalathane olarak kullanıldı. CHP tarafından kapatılan camilerin bir kısmı Demokrat Parti’nin (DP) iktidara gelmesinin ardından tekrar ibadete açıldı. Adnan Menderes de 1957 Adana mitinginde, CHP’nin 800 camiyi kapattırdığını söylemiş; bu konuşma Yassıada Mahkemesi’nde idam kararı gerekçeleri arasında sayılmıştı.


(Alpaslan YILDIZ)

Güncelleme Tarihi: 10 Mayıs 2022, 21:32
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner19

banner24